على محمدى خراسانى
27
شرح مكاسب (فارسى)
مزمارها [ نى ] ، كمانچه و سازها ، شراب ، خوكها ، مردار ، خون و . . . اجير شود كه اجير شدن براى حمل اين چيزها كلا حرام است . و البته اينها چند مثال بود و بطور كلى هرآن چيزى كه از وجوه و عناوين فساد باشد و از امورى باشد كه شرعا بدون اجاره هم ساختن يا حملونقل يا حفظ و . . . آنها حرام باشد تمام اينها اجارهاش حرام است چون به فساد جامعه است . ضابطهء ديگر : بطوركلى هرچيزى كه در اسلام از او نهى شده از جهتى از جهات يعنى جهت مفسدهاى دارد ولو جهت مصلحتى هم داشته باشد باز اجاره بر آن حرام است . قوله : فيه اوله او شيئ منه اوله : يعنى حرام است كه انسان براى چيزى كه در خور آن شيئ حرمت و فساد است ، يا براى مقدمات حرام ، يا براى بخشى و قسمتى از حرام و فاسد و يا براى قسمتى از مقدمات آن اجير شود . قوله : الّا : تنها يك مورد استثناء شده و آن اجير شدن در جهت منفعت مستأجر يا ديگران است مثلا ميتهاى در كوچه يا خيابان يا جلو منزلى افتاده و صاحب منزل شخصى را اجير مىكند كه اين ميته را از اينجا به جاى ديگر منتقل كند براى اينكه صاحب منزل يا همسايهها از بوى تعفن آن در امان باشند . كه اجاره به اين قصد مانعى ندارد . قوله : الى ان قال : در اينجا مرحوم شيخ قسمتى از روايت را قيچى كرده و نياورده است و مرحوم سيد در حاشيه ص 4 فرموده : الساقط بين القولين قوله : و الفرق بين معنى الولاية و الاجارة و ان كان كلاهما يعملان بأجر : انّ معنى الولاية ان يلى الانسان لوالى الولاة او لولاة الولاة في امر